29 cách để cải thiện kỹ năng viết của bạn

Có lẽ các bạn đã quá ngộp bởi những lời khuyên về cải thiện chuyện viết lách rồi.

Có thể bạn cũng đã đọc rất nhiều sách về viết rồi.

Có thể bạn cũng đã theo dõi rất nhiều cây viết nổi tiếng và tìm cách học hỏi thêm rồi.


Nhưng sự thật là bạn vẫn cảm thấy thật khó để bắt đầu. Không biết mình nên thực sự ngồi xuống và cải thiện chuyện viết lách của mình ra sao.


Bạn có cảm thấy như vậy không?


Đừng lo vì bạn chẳng đơn độc đâu. Một trong những câu hỏi thường gặp nhất trên website, trong group kín và từ hơn 3000 học viên trong các khóa học viết của mình là "Làm thế nào để em cải thiện được kỹ năng viết của em?", "Làm sao để em viết tốt hơn?".


Vậy nên tốt nhất là mình viết ra một kế hoạch hành động rõ ràng, bạn chỉ cần cứ thế mà áp dụng.


Sẵn sàng chưa? Bắt đầu nhé!


Bước 1. Hiểu rằng thực hành cũng cần phải có nguyên tắc, có mục đích rõ ràng



Học để viết tốt hơn có thể khiến cho bạn cảm thấy quá khó khăn và áp lực. Có học viên học đến bài cuối cùng trong khóa coaching của mình rồi quay lại bảo "Thật sự em qúa áp lực nên không thể viết và hoàn thành các bài tập một cách trọn vẹn. Em rối quá".


Giống như một đầu bếp đang học cách chiên trứng, học cách phi lê cá. Giống như một nghệ sĩ piano đang tập một bản nhạc cổ điển ngày một phức tạp hơn... Một cây viết cũng phải thực hành và luyện tập rất nhiều các kỹ thuật cụ thể để cải thiện kỹ năng của mình. Không ngồi xuống để tập thì không bao giờ có thể tiến bộ được. Mình nhấn mạnh là: không bao giờ.


Những nguyên tắc thực hành một cách có mục đích sẽ giúp đẩy nhanh việc học của các bạn. Chúng là gì?


1. Tìm và chỉ ra những điểm yếu trong các bài viết của mình. Chính xác bạn đang yếu cái gì và cần cải thiện cái gì? Bạn muốn cải thiện cái gì? Ví dụ bạn sẽ phải tập trung sửa để không còn bị lặp từ nữa, cách dùng từ phải đa dạng hơn, chọn lọc hơn hay viết câu phải đơn giản đi. Đây cũng là lí do vì sao trong các khóa coaching , sau 4-5 bài tập đầu tiên mình sẽ có một bản đánh giá, chấm điểm các yếu tố về kỹ thuật trong bài viết để các bạn nhận ra điểm yếu và tập trung vào cải thiện nó.


2. Đọc các bài viết của những cây viết khác (cùng chủ đề, cùng phong cách) để xem họ áp dụng kỹ thuật viết thế nào. VD: muốn tìm hiểu phong cách viết có ngôn ngữ phong phú, cách viết cầu kỳ và cải thiện việc lựa chọn từ ngữ thì có thể đọc Nguyễn Tuân. Hãy đọc và ghi chép, tập hợp lại những gì bạn yêu thích hoặc học hỏi được từ họ.


3. Thực hành một kỹ thuật viết cụ thể và so sánh với những những gì bạn đã ghi chép tập hợp được từ các tác giả, xem mình có thể cải thiện hay học hỏi gì thêm không?


4. Hãy bước ra khỏi vùng an toàn của bạn - hãy thử thách bản thân để trở nên tốt hơn, làm khác đi xem sao và tận hưởng việc học, nuôi dưỡng tư duy phát triển. Có một câu nói thế này "Trong những lĩnh vực đòi hỏi sự nỗ lực của con người, ai cũng đều có khả năng cải thiện được hiệu suất và nâng cao chất lượng công việc họ làm, miễn là họ được đào tạo đúng cách".


Bước 2. Hãy suy nghĩ trước khi bạn viết




Trước khi bạn nấu một bữa ăn, trong đầu bạn cần có kế hoạch tương đối rõ ràng. Bạn sẽ nấu cho ai? Họ muốn ăn cái gì? Bạn đang có sẵn những đồ gì? Món bạn sẽ nấu là gì? Khi đã quyết định sẽ nấu gì, bạn có thể phải đi mua thêm nguyên liệu và bắt tay vào nấu, sau đó các món ăn sẽ sẵn sàng.


Giống như nấu ăn, viết cũng cần có kế hoạch và sẽ bắt đầu với suy nghĩ ở trong đầu bạn.


5. Mình viết cho ai đây? Các cây viết tốt đều phải quan sát và bám sát những mối quan tâm của độc giả, hiểu được ước muốn, nỗi sợ hãi hay những điều thầm kín của họ.


6. Bài viết này sẽ giải quyết vấn đề gì cho họ? Hay để đạt được mục đích nào khác? Nội dung tốt có nghĩa là nó phải có mục đích rõ ràng vì như vậy mới truyền được cảm hứng cho người đọc thực hiện theo các lời khuyên hay gợi ý.


7. Lộ trình nào sẽ giúp độc giả giải quyết được vấn đề hay đạt được mục tiêu của họ? Lộ trình chính là cơ sở cho một bài viết rõ ràng và hợp lý.


Ngoài ra, giống cách bạn chuẩn bị nguyên liệu để nấu, bạn sẽ cần xem mình đang có những gì hay nói cách khác là đã có những bài viết nào về cùng chủ đề này rồi? Bạn có thể thêm thắt thêm gia vị, thay đổi nguyên liệu để tạo ra sự khác biệt không? Hoặc là bạn phải điều chỉnh điều gì để phù hợp với "khẩu vị" của người đọc?


Là một cây viết tốt, bạn là người cố vấn cho độc giả. Bạn nói với họ rằng bạn hiểu vấn đề của họ, giải thích cách giải quyết nó và khuyến khích họ thực hiện lời khuyên của bạn.


Bước 3. Làm thế nào để bài viết có cấu trúc chặt chẽ và hợp lý?



Hãy tưởng tượng bạn sẽ nấu 4 món cho bữa tối của mình:

  • Món khai vị gì sẽ kích thích sự thèm ăn của họ? Giống như phần viết mở đầu kích thích vậy!

  • Bạn sẽ chọn nấu món chính nào? Các món ngon để nuôi dưỡng vị giác và sự ngạc nhiên của họ mỗi lần món dọn ra (chính là phần thân với các luận điểm chính của bạn vậy).

  • Món tráng miệng nào để họ cảm thấy ngọt ngào?

  • Cuối cùng, trà hay cà phê hay một cốc chocolate để ngồi bên nhau trò chuyện lâu hơn?

Các cây viết chuyên nghiệp sẽ lên kế hoạch nội dung của mình như một bữa tối với 4 món. Mỗi phần sẽ có mục đích rõ ràng để giữ chân độc giả đọc từ đầu tới cuối. Đó là gì?


8. Một tiêu đề mạnh mẽ sử dụng các từ mạnh mẽ hoặc số để thu hút sự chú ý, sự tò mò của họ và đề cập tới một lợi ích cụ thể để lôi kéo người đọc click vào đọc thêm. Bạn có thể tìm thấy rất nhiều bài viết hướng dẫn viết tiêu đề trên website này của mình.


9. Phần mở đầu quyến rũ hứa hẹn độc giả bạn sẽ giúp giải quyết một vấn đề gì đó, khiến họ thích thú và muốn đọc thêm.


10. Phần thân chặt chẽ, có giá trị thông tin cho họ thấy từng bước, các hướng dẫn cụ thể để giải quyết các vấn đề hoặc đạt được mục tiêu nào đó.


11.Phần kết thúc đầy cảm hứng giúp họ thực sự muốn hành động.


Nhiệm vụ đầu tiên của bạn khi viết là viết cho 1 người đọc cụ thể và mục đích cụ thể trong đầu bạn cùng với một cấu trúc nội dung có thể giúp bạn đạt được mục đích đó. Tiếp theo đói, chúng ta sẽ tìm cách để viết một cách rõ ràng và quyền lực, thuyết phục hơn...


Bước 4. Nắm vững 7 kỹ năng viết cơ bản



Một đầu bếp thì phải học các kỹ thuật cắt, xào, rang, luộc hay nướng. Viết thì sao?


12. Sử dụng kế hoạch nấu 4 món mình đề cập ở trên để tạo ra một dòng chảy hợp lý (sự logic) mà độc giả có thể đi được đúng hướng. Muốn làm thịt kho tàu thì bạn phải cắt thịt ra thành từng miếng trước, không ai kho thịt cả tảng hết.


13. Tìm hiểu cách sử dụng ngôn ngữ sống động để thể hiện các ý tưởng của mình, giúp độc giả dễ nắm bắp và ghi nhớ thông điệp của bạn.


14. Tìm hiểu cách viết câu đơn giản, ngắn gọn và có ý nghĩa. Một câu văn hay là thành phần cơ bản của một bài viết tốt.


15. Soạn các đoạn chuyển tiếp mượt mà để người đọc có thể dễ lướt từ câu này sang câu tiếp theo hoặc từ đoạn này sang đoạn khác mà không cảm thấy trúc trắc hay vô lý.


16. Thực hành cách viết rõ ràng và súc tích để thông điệp mạnh mẽ hơn.


17. Khám phá cách để tránh các từ thừa, từ rỗng, sáo ngữ... và thêm gia vị cho bài viết bằng những từ có quyền lực hơn, những từ cảm giác.


18. Hiểu những điều cơ bản về SEO, về nghiên cứu từ khóa và tối ưu hóa để tăng lưu lượng truy cập cho website và tăng thứ hạng trên Google.


Bạn hãy nhớ điều này nhé: để trở thành một cây viết nội dung tốt, bạn không cần phải cố gắng để trở thành Nguyễn Tuân, Thạch Lam, thành Stephen King hay Hemingway. Thay vào đó, hãy cố gắng hết sức để truyền đạt ý tưởng của mình và tạo ra những thay đổi dù rất nhỏ với thế giới quanh bạn đã. Một chiếc lá dù rất nhỏ nhẹ cũng vẫn có thể tạo loang trên mặt hồ.


Bước 5. Tiếp tục luyện tập 5 kỹ năng nâng cao và thể hiện cá tính viết rõ ràng hơn



Một khi bạn đã viết một cách mạnh mẽ và rõ ràng, ta sẽ cần thể hiện nhiều hơn cá tính của mình trong đó. Nên nhớ, đây là bước khi mà bạn đã làm tốt được những kỹ thuật cơ bản, đừng cố tỏ ra mình là một "cá tính" nào đó khi mà bạn chỉ mới viết được vài bài viết và còn gặp đầy các lỗi sai kỹ thuật trong bài viết của mình.


Bạn sẽ cần phải tập trung vào:


19. Tìm hiểu kỹ thuật zoom in zoom out để đưa các câu chuyện nhỏ vào bài viết. VD về zoom in: Ngày xửa ngày xưa, có một chú ong nhỏ làm tổ trên hiên nhà tôi. VD về zoom out: Những con ong có thể bay tới 55,000 dặm để sản xuất ra được một hũ mật.


20. Khám phá cách làm thế nào để tăng tốc độ kể chuyện của mình và khiến độc giả hào hứng với những chi tiết nhỏ.


21. Sử dụng các ẩn dụ để tăng tính thuyết phục và hương vị cho những chủ đề đã quá quen hoặc nhàm chán.


22. Viết những câu dài mà không khiến người đọc bị mệt khi đọc. Khám phá cách sử dụng nhịp điệu để đưa âm nhạc hay thơ ca vào trong bài viết.


23. Thử nghiệm lựa chọn từ và thử kiểu viết chứa các câu thoại để người đọc bắt đầu nhận ra giọng điệu của bạn dễ dàng hơn.


Đừng suy nghĩ hay bị ám ảnh bởi những kỹ thuật viết này. Mình sẽ chia sẻ lần lượt ở các bài viết sau hoặc là bạn có thể đăng ký học coaching 1:1 để nắm được những kỹ thuật này với sự hướng dẫn của mình.


Thay vào đó, hãy cứ viết từ trái tim và độc giả sẽ cảm nhận được sự nhiệt tình, chân thành trong các bài viết của bạn. Đó chính là cách bạn tạo ra kết nối và "châm ngòi" cho những hành động của độc giả.


Bước 6. Tập trung phát triển thói quen viết và cam kết với nó



Chúng ta học nấu ăn bằng cách nào? Qua TV và đọc sách? Hay là thực hành trong bếp? Bạn sẽ không thể nấu nếu chỉ đọc sách hay xem TV.


Viết cũng vậy. Bạn không thể viết tốt nếu không tập viết dù bạn có học 1000 khóa học, đọc 1000 cuốn sách và học 1000 writing coach như Linh.


Để biết làm sao để viết, hãy nuôi dưỡng thói quen viết.


Mình có một vài gợi ý:


24. Hãy lựa chọn và đặt ra thời gian cụ thể trong lịch trình hàng ngày của bạn để viết. Nếu bạn không có kế hoạch mà chỉ tranh thủ viết khi nào bạn rảnh, bạn sẽ không đi tới đâu cả trên sự nghiệp viết lách.


25. Đặt ra mục tiêu nhỏ hơn, cụ thể hơn. Thay vì nghĩ mình phải viết 1000 từ một ngày, hãy đặt mục tiêu khả thi hơn. VD như viết 200 từ mỗi ngày, 10 phút mỗi ngày...


26. Hãy yêu thương và có một mối quan hệ tốt với "nhà phê bình" bên trong bạn. Đừng có tự đánh giá, chê bai bản thân vì nó sẽ làm bạn chán nản và lười biếng. Bạn cần phải viết trong sự vui vẻ và giàu năng lượng.


27. Hãy bắt đầu viết, kể cả khi bạn không có động lực. Hãy đọc thêm bài viết của mình về writer's block.


28. Loại bỏ những yếu tố xao nhãng và thực hành việc tập trung tốt hơn. Tập trung là siêu năng lực. Không tập trung thì không thể viết tốt được.


29. Chia nhỏ quy trình viết thành các bước: lập kế hoạch, lập dàn ý, viết, sửa bản nháp lần 1, sửa bản nháp lần 2...


Cuối cùng thì, làm sao để cải thiện được bài viết của bạn?


Bạn có thấy choáng ngợp một chút vì những lời khuyên của mình không? Để mình tóm gọn lại và điểm chính trong kế hoạch hành động của bạn nhé:




Hãy kiên định và cam kết, bạn sẽ cải thiện và đi nhanh thôi.