Người viết có thể kiếm tiền trên những nền tảng nào?

So sánh chi tiết giữa các nền tảng Medium, Wordpress/Wix, Substack hoặc Vocal giúp bạn biết lựa chọn nào phù hợp nhất với mình!




Kinh doanh xuất bản đã thay đổi trong nhiều năm qua. Youtube là nền tảng truyền thông xã hội đầu tiên bắt đầu chương trình đối tác và cho phép người sáng tạo nội dung trên đó kiếm tiền. Hồi đó, không ai nghĩ một nền tảng sẽ trả tiền cho một video mà bạn tạo ra. Rồi Internet phổ biến, Facebook có hơn 2,2 tỷ người dùng, Youtube có hơn 1,5 tỷ người dùng và ngày một nhiều hơn các nền tảng khác xuất hiện.


Trong bài này mình sẽ đi qua từng loại nền tảng phổ biến, sự khác biệt giữa chúng, ưu nhược điểm và cách mà chúng trả tiền cho một cây viết.


Viết trên Wordpress hoặc có tự xây dựng blog của bạn

Wordpress là hệ thống quản lý nội dung với 2 định dạng .com và .org. Bạn có thể lưu trữ nội dung của mình trên này. Bạn có thể cài đặt trình quản lý nội dung (CMS) và bắt đầu sản xuất nội dung.


Ưu điểm:

  • Cung cấp rất nhiều hỗ trợ về kỹ thuật, chức năng cho một blog/website. Wordpress là nền tảng mã nguồn mở và bên cạnh viết nội dung, bạn có thể tự động hóa nhiều thứ trên blog wordpress (với các nền tảng như wix, spacesquare cũng tương tự như vậy).


Nhược điểm:

  • Bạn phải tự xây dựng traffic vào website của bạn từ đầu.

  • Wordpress có lỗ hổng về bảo mật.


Medium

Medium (hay ở Việt Nam thì có Spiderum) là một nền tảng rất khác. Nó miễn phí. Bạn có thể tham gia chương trình đối tác và bắt đầu xuất bản các bài viết của mình để rồi được trả tiền dựa trên lượt đọc. Viết trên Medium có nghĩa là bạn có thể tiếp cận với hàng ngàn người trên nền tảng này, cũng như được xếp hạng trên Google để tiếp cận những người là đối tượng độc giả mục tiêu của mình.


Mức thù lao bạn nhận được dựa trên thời gian đọc của độc giả. Bạn cũng sẽ phải trả 5$ khi trở thành thành viên của Medium.


Ưu điểm:

  • Bạn có thể bắt đầu viết miễn phí mà không mất công xây dựng blog

  • Xuất bản trên đây giúp bạn tiếp cận đối tượng rộng hơn và buộc bạn phải tạo ra những nội dung ngày một chất lượng hơn

  • Bạn có thể có được một lượng người theo dõi từ nền tảng này. Bạn có thể viết tại đây và sử dụng Substack để xây dựng danh sách email, gửi tin trong tương lai.

  • Bạn có thể viết về bất kỳ chủ đề nào cũng được

Nhược điểm:

  • Đừng hi vọng quá nhiều, không dễ để kiếm được nhiều tiền ngay lập tức trên nền tảng này

  • Khóa tài khoản: Medium có thể khóa tài khoản bất cứ lúc nào nếu bạn có dấu hiệu vi phạm nội dung.

Một ví dụ về số tiền mà cây viết kiếm được trên Medium:



Tất nhiên vì nó miễn phí nên sức cạnh tranh cũng cao. Thêm nữa, hiện tại medium chưa có nhiều nội dung bằng tiếng việt mà chủ yếu là tiếng anh. Bạn vẫn có thể viết tiếng việt và tập hợp các bài viết của mình ở đây nhưng để được trả tiền cho bài viết tiếng việt thì lượt đọc của bạn phải rất tốt, có nghĩa bạn cũng phải tiếp thị cho nó rất nhiều.


Substack

Substack là một nền tảng khác khác biệt so với Medium, Ghost hay Vocal. Substack khai thác mô hình kinh doanh tập trung vào số subscribers (lượt đăng ký theo dõi). Tại đây, bạn tạo ra các bản tin và quảng bá nó trên các kênh khác, tối ưu hóa công cụ tìm kiếm và khi bạn có đủ người đăng ký, bạn có thể bắt đầu tính phí trên những bài viết chất lượng. Bài viết này chỉ cho phép những ai đã trả phí hàng tháng hoặc hàng năm đọc được. 10% số tiền bạn kiếm được sẽ thuộc về Substack.


Hơn $400 là số tiền kiếm được chỉ sau 01 ngày giới thiệu chính thức 2 kênh bản tin là Freelance to Freedom (chuyên về Viết & Freelancing) và Raised Gentle (chuyên về Tâm lý học trẻ nhỏ & Parenting).

Substack với mình là một nền tảng rất tiềm năng và tốt hơn các nền tảng khác như Medium. Medium tính phí $5/tháng cho người đọc và cơ hội đọc không giới hạn. Substack tính phí tương tự nhưng chỉ đọc 1 cây viết duy nhất. Để kiếm được $1000/tháng từ Substack, bạn chỉ cần 200 độc giả trả phí cho bạn $5/tháng. Sự khác biệt lớn đó là: thu nhập trên Substack là thu nhập định kỳ, bạn kiếm được $1000 tháng này thì tháng tới có thể kiếm được nhiều hơn thế.


Tin vui là hiện tại Substack đã cho phép bạn kết nối được với một tên miền của chính mình, rất tốt để tối ưu hóa công cụ tìm kiếm.


Ưu điểm:

  • Có thể kết nối với Goolge Analytics và bảng điều khiển tìm kiếm của Google với bản tin Substack của bạn

  • Có thể chuyển đổi Substack thành bản tin cho một blog thương hiệu/doanh nghiệp với tên miền tùy chỉnh

  • Bạn có thể điều chỉnh mức phí áp với độc giả, thấp nhất là $5/tháng và $50/năm.

  • Substack là miễn phí và không giới hạn lượt đăng ký email

  • Một số bản tin Substack nổi tiếng cũng đang nhận guest blogging (ví dụ như mình nhận đăng bài của một cây viết mới) và giúp các cây viết này sớm tiếp cận độc giả hơn (với điều kiện là phải có cùng tệp đối tượng).


Nhược điểm:

  • Thiết kế hơn hạn chế (tuy nhiên với mình thì ok vì mình cũng thích sự đơn giản)

  • Liên kết thanh toán của Substack hiện chỉ đang thực hiện qua Stripe (mà mình không rõ Stripe đã chấp nhận các tài khoản từ Việt Nam và một số nước thứ 3 hay chưa). Các bạn có thể linh động bằng cách cho phép người đọc chuyển khoản và tự add và danh sách email đã trả phí bằng cơm (nhưng sẽ khá mất công nhất là khi số lượng đăng ký ngày một nhiều lên).

Vocal

Vocal là một giải pháp tương tự Medium, chỉ có khác là Medium chỉ trả tiền khi có thành viên Medidum đọc (nội bộ), còn Vocal trả tiền cho hầu hết độc giả (nội bộ + bên ngoài).

Tính năng thú vị trên Vocal:

  • Bạn được trả tiền cho mỗi lượt đọc

  • Vocal là miễn phí, bạn cần tạo tài khoản và kết nối tài khoản Stripe

  • Bạn không được xuất bản ngay lập tức mà phải gửi cho người kiểm duyệt và sau khi được chấp nhận, bài viết sẽ đủ điều kiện kiếm tiền

  • Trên Vocal có Vocal+, bạn sẽ cần trả $9,99/tháng. Khi là thành viên Vocal+, bạn được trả $6/1000 lượt đọc và mất 2% phí dịch vụ cho Vocal. Nếu không phải là thành viên Vocal+, bạn được trả $3,6/1000 lượt đọc và mất 6% phí dịch vụ cho Vocal.



Có thể bạn đang thắc mắc làm thế nào để mình tận dụng được các nền tảng và tăng lượng đọc của mình phải không?


Hãy thử tham khảo mô hình xuất bản nội dung của mình:


Bạn có thể chọn blog hoặc một nền tảng viết miễn phí nào đó để đăng bài viết của mình. Sau đó tiếp tục phân phối, tái sử dụng các nội dung này ở các định dạng khác nhau (bản tin qua email, video trên youtube hoặc podcast trên nền tảng như anchor.fm...). Tiếp đó, bạn chia sẻ những loại nội dung này về các mạng xã hội như Facebook, Insta hay Quora...


Tóm lại:

  1. Viết blog trên Wordpress, Wix, Ghost... bạn có thể tạo blog đầy đủ chức năng và tự do muốn đưa nội dung nào lên cũng được. Nhưng hãy nhớ bạn sẽ cần có chút hiểu biết về công nghệ, còn nếu mù tịt thì đây là "thử thách" cho bạn đấy!

  2. Medium thật sự là một nền tảng tuyệt vời nhưng với mình nó không phải là chỗ mình kiếm tiền mà là chỗ để... đọc.

  3. Substack là một nền tảng mang tính CÁCH MẠNG, bạn có thể kết hợp sử dụng nó với bất kỳ nền tảng nào khác: blog, medium thậm chí mạng xã hội như facebook. Bạn cũng có thể sử dụng Substack như một công cụ tiếp thị qua email miễn phí dù bạn là cá nhân hay doanh nghiệp. Nhưng nếu bạn muốn nghiêm túc viết trên Substack thì nên viết nội dung dạng long-form.

  4. Vocal là nền tảng mới xuất hiện năm 2016. Năm vừa rồi học trả hơn 400,000 đô cho những người viết.

  5. Ở Việt Nam theo mình biết thì có Spiderum có chính sách thanh toán thù lao cho người viết, nhưng cụ thể thì mình chưa tìm hiểu, các bạn có thể tự vào đọc chính sách cụ thể của họ để có thêm thông tin nhé.

  6. Ngoài ra, nếu bạn đang ở VN thì bạn có thể gặp hạn chế một chút về việc cài đặt thanh toán tự động. Hi vọng thời gian tới, việc kết nối với các nền tảng hỗ trợ thanh toán lớn trên thế giới như Stripe sẽ được mở rộng hơn. Bạn hãy truy cập vào trang này của stripe và đăng ký quốc gia Việt Nam để Stripe sớm mở rộng nhé.

Quan trọng: viết là một hành trình. Lợi ích của viết và tiền bạn kiếm được từ nó dựa trên sự nỗ lực, cam kết và kiên trì của bạn. Viết không dành cho những ai biếng lười.


Còn muốn học viết và freelance business, bạn có thể tìm hiểu tại đây .

1,101 views0 comments